KAZAKİSTAN VERGİ SİSTEMİ ÖZETİ

Yabancı şirketlerin şube ve temsilcilikleri dahil Kazakistan’daki bütün şirketler muhasebe kayıtlarını yapmakla yükümlüdürler. Muhasebecilikte kanunen belirtilen formlar kullanılmalıdır. Eğer kanunen belirtilen özel form mevcut değilse şirket bu formu kendisi düzenleyecektir ve uygun bir kararla şirketin resmi formu haline getirmesi gerekmektedir. Resmi formlar çoğu zaman yapılacak işlemden daha önemlidir.

Vergi Sistemi

Vergi sistemi geçerliliği 1 Ocak 2009’dan itibaren başlayan ve işbu raporun düzenlenme anında geçerli olan 12 Aralık 2008 tarihli mevcut Vergi Kanuna dayanılmaktadır.

Şu anki uygulanan vergi rejimine göre yatırımcı faaliyetlerine uygulanan ana vergileri aşağıdaki gibidir:

-          Kurumlar vergisi %20;

-          Yabancı şirket şubesinin safi gelir vergisi, “şube gelir vergisi” %15;

-          Mukim olmayan kişi gelirinden ödeme kaynağından kesilen vergi, “kaynakta kesilen vergi” %5-20;

-          Katma Değer Vergisi (KDV) %12;

-          Kişisel gelir vergisi %10;

-          Sosyal vergi %11;

-          Mülk vergisi %1,5;

-          Gümrük harç ve resimleri.

Kurumlar Vergisi

Yerel ve yabancı şirketler kurumlar vergisine tabidir. Vergiye tabi gelir kar ve zarar arasındaki fark olarak tespit edilmektedir. Vergi oranı %20’dir. Kurumlar vergisi peşin olarak eşit miktarda aylık ödeme şeklinde ödenmektedir.

Kurumlar vergi beyannamesi en geç vergi dönemini takip eden yılın 31 Mart tarihinde teslim edilmelidir. Nihai hesaplanan kurumlar vergi tutarı kurumlar vergisinin avans ödemeleriyle karşılaştırılmalıdır. Eğer kurumlar vergisinin nihai tutarı vergi dönemi boyunca %20 oranla ödenen kurumlar vergisi avans ödemelerinden fazla olursa şirket ödenmeyen tutarın %40’ı oranında ceza ödeyecektir.

Yabancı şirketler şubeleri de safi gelir üzerinden vergilendirilmektedirler. Vergi oranı %15’tir.

Gelir Vergisi

Gelir vergisi Kazakistan’da daimi kuruluşa sahip olmayan mukim olmayan tüzel kişilerin Kazakistan Cumhuriyeti’ndeki kaynaklardan elde ettiği gelirlerden ödeme kaynağından kesilecektir. Gelir vergisi genel olarak %20 oranla Kazak şirketlerine yapılan hizmetleri (bazı istisnalar hariç), sermaye artış geliri, mevduat, kar, royalti ve sigorta risk anlaşması doğrultusunda ödenen sigorta primleri, vergi kolaylığı olan devlette mukim olan kişilere yapılan ödemeleri içeren Kazakistan kaynaklarında elde edilen gelirden kesilmektedir.

Vergi dönemi üç takvim ayıdır. Mukim olmayan kişilere ödenen gelirden kesilen gelir vergisinin beyan etme tarihi beyan dönemini takip eden ikinci ayın 15’ne kadardır. Mukim olmayan kişilere ödenmeyen gelirden kesilen gelir vergisinin beyan etme tarihi beyan yılını takip eden yılın 15 Şubat tarihine kadardır.

Mukim olmayan kişilere ödenen gelirden kesilen gelir vergisinin ödeme tarihi beyan dönemini takip eden ikinci ayın 25’ne kadardır. Ödeme mukim olmayan kişiye ödenen gelirin kesintiye alındığı yılı takip eden yılın 10 Nisan tarihinde yapılacaktır. Eğer avans ödemeleri mukim olmayan kişiye yapılmış ise ödeme ayını takip eden ayın 25’ne kadar ödeme yapılacaktır.

Katma Değer Vergisi

Eğer şirket gelirleri 38 190 000 KZT (170 000) tutarındaki limiti aşarsa yerel ve yabancı şirketler KDV’ye tabi tutulacaklardır. Mal ve hizmetlerin çoğu KDV’ye tabidir. Şu anki KDV oranı %12’dir.

KDV vergi dönemi takvim üç aylarıdır. KDV vergi dönemini takip eden ikinci ayın 15’nde beyan edilerek vergi dönemini takip eden ikinci ayın 25’nde ödenecektir.

Kişisel Gelir Vergisi

Bu vergi ödeme kaynağından vergilendirilen ve ödeme kaynağından vergilendirilmeyen gelirleri elde eden gerçek kişiler tarafından ödenecektir. Vergi dönemi takvim yılının 3, 6, 9, 12 aylarıdır.

Mevduatlar %5, diğer gelirler %10 oranında vergilendirilmektedir.

Kişisel gelir vergisi iki kısımdan oluşmaktadır:

1. 1.      Ödeme kaynağında vergilendirilen gelir – vergi ajanının (işverenin) gerçek kişilere ödedikleri maaşlar ve ek ödemeler (yan yardım ödemeleri) .

Emeklilik fon aidatları kişisel gelir vergisi amacında indirime tabidir.

Vergi ajanı kişisel gelir vergisini maaş ödemesi gerçekleşen ayı takip eden ayın 25’nde yapacaktır.

Mukim olan ve olmayan gerçek kişilerin kişisel gelir ve sosyal vergi beyannameleri vergi dönemi üç aylarını takip eden ikinci ayın 15’nde teslim edilmelidir. Mukim olan ve olmayan kişilerin beyannameleri farklıdır.

Kişisel gelir vergisinde alt taban maaşı, zorunlu emeklilik yatırımları v.s. gibi indirimler mevcuttur.

1. 2.      Ödeme kaynağında vergilendirilmeyen gelir – mülk gelirleri, bireysel girişimci gelirleri v.s.

Gelir vergisi vergi döneminin 10 Nisan tarihinde ödenecektir.

Gelir vergisi beyannameleri bireysel müteşebbisler ve mülk geliri elde eden gerçek kişiler v.s. tarafından teslim edilecektir. Vergi beyannameleri vergi dönemini takip eden yılın 31 Mart tarihinde teslim edilmelidir.

Sosyal Güvenlik Vergisi/Yardımlar

Genel olarak sosyal güvenlik ödemeleri Sosyal Vergi, Zorunlu Sosyal Güvenlik Ödemeleri ve Emeklilik Ödemelerinden oluşmaktadır. Toplam vergi oranı %21’dir, bunun %11’ni işveren %10’nunu ise işçi ödemektedir.

Sosyal Vergi

Sosyal vergi işveren (mukim olan, mukim olmayan, bireysel müteşebbis v.s.) tarafından ödenmektedir. Sosyal vergi matrahı işverenin gerçek kişilere ödediği maaşlar ve ek ödemelerdir.

Vergi oranı %11’dir. Zorunlu sosyal ödemeleri sosyal vergiden indirilmeye tabidir.

Vergi dönemi takvim üç aylarıdır. Sosyal vergi maaş ödemesinin yapıldığı ayı takip eden ayın 25’nde işveren tarafından yapılacaktır. Mukim olan ve olmayan gerçek kişilerin kişisel gelir vergi ve sosyal vergi beyannameleri vergi dönemi üç aylarını takip eden ikinci ayın 15’inde teslim edilecektir. Mukim ola ve olmayan gerçek kişilerin beyannameleri farklıdır.

Zorunlu Sosyal Güvenlik Ödemeleri

Zorunlu sosyal güvenlik ödemeleri sosyal vergi ile birlikte işveren tarafından Devlet Sosyal Güvenlik Fonuna ödenecektir ve sadece mukim olan kişiler için geçerlidir.

Bu ödemelerin matrahı işverenin gerçek kişilere ödediği maaşlar ve ek ödemelerdir.

Ödeme oranı %4’tür (2010 yılında %5 olacaktır).

Ödeme dönemi takvim üç aylarıdır. Zorunlu sosyal ödemeleri maaş ödemesinin yapıldığı ayı takip eden ayın 25’nde işveren tarafından yapılacaktır. Zorunlu sosyal ödemeleri kişisel gelir vergisi ve sosyal vergi beyannamesinde beyan edilecektir.

Emeklilik Fon Ödemeleri

Emeklilik fon ödemeleri işveren tarafından işçi maaşlarından kesilerek Devlet Emeklilik Fonuna ödenecektir. Bu hüküm sadece Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşları için geçerlidir.

Bu ödemelerin matrahı işverenin gerçek kişilere ödediği maaşlar ve ek ödemelerdir.

Emeklilik ödemeleri oranı %10’dur.

Dönemi takvim üç aylarıdır. Emeklilik ödemeleri maaş ödemesinin yapıldığı ayı takip eden ayın 25’nde işveren tarafından yapılacaktır. Zorunlu sosyal ödemeleri kişisel gelir vergisi ve sosyal vergi beyannamesinde beyan edilecektir.